Zamek Czocha

Zamek Czocha stoi na skale nad Jeziorem Leśniańskim, w Suchej koło Leśnej, kilka kilometrów od granicy z Czechami. Budowę zaczęto w połowie XIII wieku jako strażnicę na pograniczu Śląska i Łużyc. Dzisiejszy wygląd zawdzięcza przebudowie z początku XX wieku.

Warownia na granicy

Zamek wzniesiono w latach 1241–1247 nad rzeką Kwisą, w miejscu, którędy biegła granica między Śląskiem a Łużycami. Fundatora wskazuje się różnie: według jednych źródeł byli to Piastowie śląscy, według innych czeski król Wacław I. Później zamek wielokrotnie zmieniał właścicieli.

Przebudowa Bodo Ebhardta

W 1909 roku zamek kupił drezdeński fabrykant tytoniowy Ernst Gütschow. Przebudowę powierzył berlińskiemu architektowi Bodo Ebhardtowi, znanemu konserwatorowi zabytków. Przebudowa trwała w latach 1912–1920 i odtwarzała wygląd zamku z ryciny z 1703 roku, a przy okazji zniszczono wiele najstarszych fragmentów. Zachowały się między innymi stołp przy głównych bramach, najstarsza część zamku, i północny fragment części mieszkalnej.

Legenda o Enigmie

Często można przeczytać, że w czasie wojny działała tu tajna szkoła szyfrów. Rozsławiła ją powieść Bogusława Wołoszańskiego z 2004 roku. Brak dowodów, że szkoła naprawdę tu działała. Gütschow był ostatnim przedwojennym właścicielem. Mimo to opowieść wciąż się powtarza.

Dziś

Zamek jest wpisany do rejestru zabytków. Od 1996 roku działa w nim hotel i ośrodek konferencyjny, a część wnętrz i dziedzińce można zwiedzać. Kręcono tu filmy i seriale, między innymi „Wiedźmina”.

Ile czasu zarezerwować

O czym warto wiedzieć wcześniej

• Wnętrza zwiedza się spacerem po trasie, na której przewodnicy odpowiadają na pytania. Dziedzińce i wieżę zwiedza się z przewodnikiem, w sezonie letnim. Terminy i zasady podaje zamek.
• Wydarzenia w zamku mogą ograniczać zwiedzanie.

Co obok

Lubań leży około 15 km od zamku, około 20 minut jazdy samochodem. Do Świeradowa-Zdroju jest około 20 km, około 30 minut jazdy.

Przydatne linki

• Nieustanne Wędrowanie, blog o historiach i legendach regionu

Mało kto wie

• W zamku wciąż odkrywa się zamurowane tajne przejścia. W czerwcu 2026 roku otwarto dziewiętnaste udokumentowane przejście. Wojsko zamurowało je w 1975 roku. Historycy szacują, że w zamku może ich być nawet czterdzieści.Źródło: W Zamku Czocha odnaleziono sekretne przejście, Radio Wrocław
• Podobno ostatni właściciel kazał służbie brać, co chcą. Według relacji przewodniczki w styczniu 1945 roku Ernst Gütschow zwołał około 140 osób służby i powiedział, że jeśli wejdą tu bolszewicy, mogą zabrać, co zechcą. Według tej opowieści cenniejsze rzeczy były wtedy schowane w skrytkach zamku.Źródło: Labirynty Zamku Czocha odsłaniają kolejną kartę, eLuban

Fakty w tym przewodniku sprawdzono w październiku 2026 r.

Pobierz ten przewodnik jako PDF, do wydrukowania albo na telefon, bez internetu.

Galeria

Na mapie

Otwórz w OpenStreetMap

Autor

Marcin Roszak

Związany z Cieplicami. Zgłosił do budżetu obywatelskiego odbudowę wieży widokowej na Sołtysiej Górze i pilnował projektu aż do jej otwarcia. Przewodniki opracowuje na podstawie sprawdzonych źródeł. Więcej: marcinroszak.eu.